Kancelarija za unapređivanje položaja osoba sa invaliditetom u Zrenjaninu

Centar za razvoj civilnog društva (CRCD) pokrenuo je, uz podršku BCIF, inicijativu za osnivanje Kancelarije za unapređivanje položaja osoba sa invaliditetom u Gradu Zrenjaninu. Ova inicijativa proističe iz poznate činjenice da je položaj osoba sa invaliditetom u Zrenjaninu, kao i u celoj Srbiji, veoma težak. Njihova prava su regulisana samo na ravni zakona dok je u praksi situacija mnogo drugačija.

Prema procenama Svetske zdravstvene organizacije čak 10% stanovništva ima neki oblik invaliditeta. Tačan broj ovih građana u Zrenjaninu je nepoznat.

Prema istraživanju Centra za samostalni život Srbije 70% osoba sa invaliditetom ima teškoće u zapošljavanju, obrazovanju, porodičnom životu. Uopšte govoreći, mali broj osoba sa invaliditetom je uključen u neki obrazovni, rehabilitacioni ili drugi organizovani oblik aktivnosti. I ako jeste, to je najčešće preko udruženja osoba sa invaliditetom.

Osobe višestruko ometene u razvoju i njihove porodice su u najlošijem položaju. U Zrenjaninu ne postoji nijedno udruženje koje ih okuplja i koje bi im pružilo podršku. Oni nemaju mogućnost da se uključe u bilo kakav organizovani vid aktivnosti, te provode život potpuno izolovani. Često nemaju najosnovnije informacije o pravima koja mogu ostvariti. Ovo je posebno izraženo u naseljenim mestima. Problem nepristupačnosti većine objekata je takođe veoma izražen.

CRCD smatra da bi postojanje Kancelarije za unapređenje položaja osoba sa invaliditetom u velikoj meri doprinelo efikasnoj razmeni informacija, kao i senzibilizaciji šire javnosti, a time i stvaranju okruženja u kojem bi i osobe sa invaliditetom, ravnopravno sa ostalim građanima, mogle da ostvare svoja prava. Kancelarija bi sprovodila sledeće aktivnosti: ispitivanje potreba i evidencija osoba sa invaliditetom, informisanje osoba sa invaliditetom, njihovih porodica i šire javnosti o pravima, kao i pružanje pomoći u ostvarivanju njihovih prava, saradnja sa udruženjima osoba sa invaliditetom i drugim udruženjima, organizovanje sastanaka, savetovanja o opštim pitanjima osoba sa invaliditetom, kao i konkurisanje kod evropskih i i drugih fondova za projekte koji bi unapredili položaj osoba sa invaliditetom.

U okviru ove inicijative u Zrenjaninu je 20. jula 2010. održan okrugli sto Kancelarija za unapređivanje položaja osoba sa invaliditetom – izazovi i mogućnosti sa ciljem da se predstavi ideje o osnivanju Kancelarije, doprinese podizanju nivoa razumevanja prava osoba sa invaliditetom, kao i stvaranju okruženja u kojem bi osobe sa invaliditetom imale jednake mogućnosti kao i ostali sugrađani.

U radu okruglog stola učestvovali su predstavnici beogradske opštine Zvezdara u kojoj Kancelarija za pomoć osobama sa invaliditetom uspešno radi 5 godina. Ivana Maliković, koordinatorka ove Kancelarije i pomoćnici predsednika opštine Zvezdara Jelena Nikolić i Miloš Petrović izneli su svoja iskustva i rezultate koje Kancelarija ostvaruje (uklanjanje arhitektonskih barijera – preko 30 objekata je postalo pristupačno, omogućeno korišćenje sportskih terena i svih igrališta, postojanje inkluzivnog kulturnog programa u ustanovama kulture, pripremljen Vodič kroz subvencije za OSI i mnogo drugih dostignuća koja doprinose uključivanju osoba sa invaliditetom u društvo). Gosti iz Beograda su pružili podršku inicijativi za otvaranje Kancelarije u Zrenjaninu i ponudili i dalju pomoć.

Predstavnici zrenjaninskih udruženja osoba sa invaliditetom (Udruženja za cerebralnu i dečiju paralizu, Opštinskog društva za pomoć mentalno-nedovoljno razvijenim osobama, Međuopštinskog saveza slepih i slabovidih, Organizacije gluvih i nagluvih, Udruženje paraplegičara Banata, Udruženje civilnih invalida rata i HC Duga), kao i Centra za socijalni rad, Razvojnog savetovališta u dečijem dispanzeru, Nacionalne službe za zapošljavanje, Zašitnika građana i lokalne samouprave učestvovali su na okruglom stolu i podržali inicijativu. Okrugli sto je bio posećen od strane medija te su prilozi kasnije objavljeni na regionalnoj TV Santos, Radio Zrenjaninu, KTV, dnevnim listovima Danasu i Dnevniku, kao i na nekoliko veb portala.

Centar za razvoj civilnog društva će zajedno sa udruženjima osoba sa invaliditetom, drugim udruženjima i pojedincima u narednom periodu nastaviti sa aktivnostima na promociji i zagovaranju ideje o osnivanju Kancelarije za unapređivanje položaja osoba sa invaliditetom. U ovom momentu akcija je usmerena pre svega prema Gradskom veću, kao prema nadležnom organu koji poznaje prilike, shvata probleme i ima nadležnosti da akciji da neophodno ubrzanje.

Osnivanjem Kancelarije za unapređenje položaja osoba sa invaliditetom i zapošljavanjem jedne osobe sa invaliditetom Grad Zrenjanin bi doprineo i zapošljavanju ove kategorije stanovništva, a u skladu sa obavezama iz Zakona o profesionalnoj rehabilitaciji i zapošljavanju osoba sa invaliditetom.