Сви чланци од CRCD

Najava press konferencije Teatar promene

Salašarsko pozorište/Tanya Szín Ház i Centar za razvoj civilnog društva (CRCD) Vas najsrdačnije pozivaju na press konferenciju Teatar promene – interaktivne radionice i pozorišna predstava o položaju LGBTIQ osoba. Konferencija će biti održana u ponedeljak, 16. oktobra 2017, sa početkom u 12 časova, u Medija centru, Terazije 2, Beograd. Tom prilikom biće najavljena turneja Salašarskog pozorišta i CRCD-a u 7 gradova Srbije (Novi Sad, Subotica, Kanjiža, Zrenjanin, Beograd, Niš i Zaječar). Tokom turneje po Srbiji biće izvedena predstava Sretne suze svatova/Víg könnyek násza i ispitavani stavovi publike o LGBTIQ populaciji. Predstava je dvojezična, na mađarskom i srpskom, sa titlovanjem.

Govore:

Puskás Zoltán, režiser, Salašarsko pozorište

Lénárd Róbert, dramaturg, Salašarsko pozorište

Snežana Ilić, izvršna direktorica, CRCD

Glavna tema predstave je međusobno prihvatanje. Koliko smo strpljivi i tolerantni kada su naši voljeni u pitanju. Prihvatamo li da naše dete izabere partnera različite nacionalnosti, prihvatamo li da naše dete izabere partnera istog pola. Ili umemo li prihvatiti to da je sve ovo plod mašte koji je toliko realan u očima našeg deteta kao sama realnost. Gde se kreću naše granice koje dele racionalnost od ludila.

Salašarsko pozorište je osnovano 1978, od strane mladih umetnika, sa namerom da i u sela Vojvodine dospe pozorište i umetnost. U početku su putovali magarećom zapregom i pešice, a danas su na raspolaganju traktor i auto. Svakog leta se predstava odigrava u 25-30 mesta, na mađarskom jeziku, i ova jedna sezona podrazumeva 13.000-16.000 gledalaca. Salašarsko pozorište je do sada posetilo Mađarsku, Rumuniju, Sloveniju, kao i razne festivale, osvajajući bitne nagrade. Sedište mu je u Kavilu, u malom selu između Bačke Topole, Ade i Sente. Ove godine se sedište izgradilo, pomoću države Mađarske i Nacionalnog saveta mađarske nacionalne manjine.

Projekat Teatar promene – interaktivne radionice i pozorišna predstava o položaju LGBTIQ osoba se realizuje uz podršku Delegacije Evropske Unije u Srbiji.

Mađarski iredentizam kao pretnja stabilnim međunacionalnim odnosima

Centar za razvoj civilnog društva (CRCD) u okviru svog kontinuiranog monitoringa ostvarivanja prava nacionalnih manjina u Srbiji, smatra da je potrebno da upozori na sledeće:

Zvaničnici Mađarske iznose izjave koje destabilizuju međunacionalne odnose u regionu. Savez vojvođanskih Mađara, kao deo vladajuće koalicije u Narodnoj skupštini i deo Vlade Srbije u kojoj je zastupljen sa više državnih sekretara, ove izjave dodatno radikalizuje. Vlada Srbije pod čijom se kontrolom nalaze mediji u Srbiji na ovo ne reaguje. Shodno tome, u medijima se ovaj trend uopšte ne pominje.

Odsustvo reakcija Vlade Srbije i javnosti u Srbiji na ove provokacije zabrinjava. U slučaju nepovoljnog razvoja procesa u Panonoskom basenu, cenu će, kao već više puta do sada, verovatno platiti pripadnici mađarske nacionalne manjine. Njihovim pravima i njihovim realnim položajem neodgovorno se igraju svojim činjenjem Vlada u Budimpešti, svojim nečinjenjem Vlada u Beogradu, kao i njhova najuticajnija politička stranka u Srbiji, Savez vojvođanskih Mađara.

G. Janoš Lazar, ministar zadužen za vođenje Kancelarije predsednika Vlade Mađarske, izjavio je 31. maja u Makou, da Trijanonska trauma “nema samo žrtve, već i počinioce, saučesnike i korisnike. Spomenika njihovoj odgovornosti, spomenike izvinjenja ne nalazimo ni u Parizu, međ dvorcima Versaja, ni u Gornjim krajevima, Erdelju, Parcijumu, Južnim krajevima i Zakarpatskoj”. G. Lazar je naglasio da se nekadašnje sile Antante ne izvinjavaju Mađarima i da ne pokazuju znake suočavanja sa prošlošću. G. Lazar je naveo da Mađarska ne zahteva reviziju granica, niti “povratak zemlje”.

Istom prilikom zamenik predsednika Vlade Mađarske g. Žolt Šemjen izjavio je da se “Trijanonska tragedija desila, jer je na vlast došla vlada koja nacionalno postojanje nije smatrala vrednošću i koja je namerno razbila vojsku, državnu upravu i paralizovala odbrambeni refleks mađarske nacije”.

U istupima mađarskih ministara vidljivo je stereotipno šovinističko predstavljanje vlastite nacije kao isključivo žrtve, a nipošto kao egzekutora. Ministri nisu pomenuli poraze mađarske vojske na Volgi i na Donu, gde se Mađarska borila kao Hitlerov saveznik. Niti su pomenuli masovno fizičko istrebljenje mađarskih Jevreja i Roma pod vlašću Ferenca Salašija, u sklopu prethodnog pokušaja da se ispravi “Trijanonska nepravda”.

Na centralnoj manifestaciji povodom Dana nacionalnog zajedništva, održanoj 3. juna 2017. u Bačkim Vinogradima, bili su prisutni dr Atila Pinter, ambasador Mađarske u Beogradu, dr Janoš Babić, generalni konzul Mađarske u Subotici, g. Ištvan Pastor, u svojstvu predsednika Saveza vojvođanskih Mađara, kao i g. Jene Hajnal, predsednik Mađarskog nacionalnog saveta.>>>

Hungarian Irredentism as a Threat to Stable Inter-ethnic Relations

Center for Development of Civil Society (CDCS), within its continuous monitoring of the rights of national minorities in Serbia, believes that it is necessary to draw attention to the following:

The Officials of Hungary have issued statements that destabilize inter-ethnic relations in the region. These statements have been further radicalized by the Alliance of Vojvodina Hungarians, which is the part of the ruling coalition in the National Assembly and the part of the Government of Serbia, represented with several state secretaries. Serbian government, under whose control are the media in Serbia, has not responded to this. Accordingly, in the media, this trend is not mentioned.

The lack of reaction of the Serbian Government and the Serbian public to this provocation is concerning. In the case of adverse developments in the process of Pannonian basin, the cost, as so many times before, is likely to be paid by members of the Hungarian minority. Their rights and their real position are irresponsibly being threatened by the acts of the Budapest Government, failure to act by the government in Belgrade, as well as by their most influential political party in Serbia, the Alliance of Vojvodina Hungarians.

Mr. János Lázár, the minister in charge of managing the Office of the Prime Minister of Hungary said on May 31 in Mako, that the Trianon trauma „does not only have victims but also perpetrators, accomplices and beneficiaries. Monuments to their responsibilities, monuments of apologies are not found in Paris, among the castles of Versailles, not in the Felvidék, Erdély, Partium, Délvidék and the Transcarpathian“. Mr. Lázár stressed that the former Allied powers did not apologize to Hungarians and showed no signs of dealing with the past. Mr. Lázár said that Hungary did not require a revision of borders, nor a „return of the land“.

On the same occasion, Deputy Prime Minister of Hungary, Mr. Zsolt Semjén said that „Trianon tragedy happened because the government that came into power did not consider the existence of national value and deliberately wrecked the army, government and paralyzed defensive reflex of the Hungarian nation.“>>>

Informisanje na jezicima nacionalnih manjina – deceniju posle

U Beogradu, u Kući ljudskih prava 28. marta 2017. održana je rasprava povodom našeg istraživanja Informisanje na jezicima nacionalnih manjina – deceniju posle. U raspravi su učestvovali predstavnici nacionalnih saveta nacionalnih manjina i manjinskih medija. Uvodničari su bili: Kalman Kuntić, autor analize tradicionalnih medija na manjinskim jezicima, Miroslav Keveždi, autor analize online medija na manjinskim jezicima i Vladimir Ilić, autor analize rezultata terenskog istraživanja manjinskih i višejezičnih medija. CRCD je, naime, tokom poslednja tri meseca 2016. realizovao empirijsko istraživanje na teritoriji 24 grada i opština i ukupno većem broju naseljenih mesta u Srbiji u kojima postoje mediji na 12 manjinskih jezika, dok je s druge strane, desk analizom obuhvaćeno 16 nacionalnih manjina. Na taj način došlo se do obuhvatne i realne slike stanja u kojem se nalazi informisanje na manjinskim jezicima. Učesnici u raspravi su isticali i ilustrovali, pre svega, nejednako uživanje ovog prava za sve manjine, što je posledica različitog postupanja države Srbije prema različitim manjinama i založili se za uravnotežene politike finansiranja zbog tržišne nekonkurentnosti manjinskih medija.

Studija Informisanje na jezicima nacionalnih manjina – predlozi za nove poliike, deceniju posle izlazi iz štampe početkom maja 2017. i biće predstavljena na tribinama u Subotici, Novom Pazaru i Novom Sadu tokom maja meseca.

Saopštenje Mreže za interkulturalnost o procesu izmene propisa kojima je uređen položaj nacionalnih manjina

Isključivanje organizacija civilnog društva iz procesa izmena zakona kojima je uređen položaj nacionalnih manjina i oglušivanje o primedbe i predloge koje su uputile Ministarstvu državne uprave i lokalne samouprave u vezi sa Nacrtom zakona o izmenama i dopunama Zakona o zaštiti prava i sloboda nacionalnih manjina ne doprinosi ni učvršćivanju vladavine prava niti donošenju rešenja koja su u najboljem interesu građana i građanki.

Nastojeći da doprinesu unapređenju pravnog i društvenog položaja nacionalnih manjina i vodeći računa o tome da su Akcionim planom za pregovaranje Poglavlja 23 utvrđeni rokovi u kojima je potrebno da se suštinski unapredi stanje o ovoj oblasti organizacije civilnog društva su nakon Javne rasprave o pomenutom Nacrtu zakona uputile nadležnom Ministarstvu dokument u kojem pored ukazivanja na probleme predlažu i način na koji se oni mogu prevazići u roku koji ne ugrožava ostvarivanje Akcionog plana. Obrazloženje problema i predloge rešenja organizacije civilnog društva su zasnovale na dugogodišnjim istraživanjima, činjenicama i neposrednom radu sa pripadnicima nacionalnih manjina. Prethodno, organizacije civilnog društva su na pomenutoj Javnoj raspravi koju je organizovalo Ministarstvo za državnu upravu i lokalnu samoupravu saopštile isto mišljenje.

U Izveštaju o sprovedenoj javnoj raspravi o Nacrtu pomenutog zakona (http://www.mduls.gov.rs/aktivnosti-obavestenja.php#a43) Ministarstvo za državnu upravu i lokalnu samoupravu obrazlaže zbog čega nije prihvatilo primedbe i predloge koje je dobilo kako od organizacija civilnog društva, tako i od državnih organa i predstavnika nacionalnih manjina. U Izveštaju se navodi da većinu primedbi „Ministarstvo nije bilo u mogućnosti da prihvati kako zbog toga što jednim delom nisu u duhu koncepta na kojem se zakon zasniva, tako i zbog toga što u značajnoj meri odudaraju od sistemskih rešenja, zalaze u materiju koja treba da bude regulisana posebnim zakonom, ili predstavljaju kritiku već postojećih i važećih rešenja sadržanih u drugim zakonima“.>>>

Neki novi tonovi u procesu srpsko-mađarskog pomirenja

Centar za razvoj civilnog društva (CRCD) uočio je neke nipošto beznačajne promene u ovogodišnjem obeležavanju godišnjice ubistava nevinih mađarskih civila prilikom oslobođenja Vojvodine 1944.

Naime, kao već više godina unazad, kraj oktobra i početak novembra 2016. u Vojvodini obeležila su javna podsećanja na civile mađarske narodnosti koje su 1944, posle oslobođenja Vojvodine od fašizma, ubili jugoslovenski partizani.

Na različitim komemoracijama, u Čurugu, Subotici, Temerinu, Senti, Horgošu, Martonošu i drugde, govorili su oni kojima je tu bilo mesto: potomci pobijenih civila, ambasador Mađarske dr Atila Pinter, predsednik Skupštine Vojvodine g. Ištvan Pastor, predsednici političkih stranaka Savez vojvođanskih Mađara i Demokratska stranka vojvođanskih Mađara, predsednici opština, rimokatolički i kalvinistički sveštenici, predsednik Mađarskog nacionalnog saveta, i drugi.

U organizaciji Mađarskog nacionalnog saveta objavljeno je izdanje o masovnim grobnicama nedužnih mađarskih žrtava iz 1944/45, koje sadrži i GPS-koordinate masovnih grobnica.

U Novom Sadu je g. Bela Čorba, predsednik Demokratske stranke vojvođanskih Mađara pored ostalog saopštio: „Stanovnici Novog Sada su tokom Drugog svetskog rata i neposredno nakon njega mogli da iskuse grehe dve užasne ideološke zablude XX veka: fašizma i komunizma: hiljade nedužnih su postale žrtve ideoloških fanatizama i nacionalne mržnje. (…) Još je rat trajao a u Istočnoj Evropi su sile pobednice nad nacizmom odmah ponovili ovu nečovečansku praksu i princip. Primer za to su šest logora smrti i mnoštvo radnih logora koje su stvorile Titove snage i stradanje interniranih Nemaca i Mađara (među njima i Novosađana)“.>>>

Some new tones in the process of Serbian – Hungarian reconciliation

Centre for Development of Civil Society (CDCS) noticed some, by no means, insignificant changes in this year’s marking of the anniversary of the killing of innocent Hungarian civilians during the liberation of Vojvodina in 1944.
Namely, like in the previous years in Vojvodina, the end of October and the beginning of November 2016, was marked by a public reminder of the civilians of Hungarian nationality, who were killed by Yugoslav partisans, after the liberation of Vojvodina from fascism, in 1944.
At various commemorations, in Čurug, Subotica, Temerin, Senta, Horgoš, Martonoš and elsewhere, speeches were given by the descendants of the slain civilians, Ambassador of Hungary Dr. Atila Pinter, president of the Assembly of Vojvodina Mr. Ištvan Pastor, the presidents of political parties, the Alliance of Vojvodina Hungarians and the Democratic Party of Vojvodina Hungarians, mayors, Roman Catholic and Calvinist priests, the president of Hungarian National Council, and others.
In organization of the Hungarian National Council the issue of the mass graves of the innocent Hungarian victims from 1944/1945 was released, which includes GPS-coordinates of the mass graves.
In Novi Sad, Mr. Bela Čorba, the president of the Democratic Party of Vojvodina Hungarians among other things said: „The people of Novi Sad during the Second World War and its aftermath could experience the sins of two terrible ideological misconceptions of the 20th century: fascism and communism: thousands of innocent have become victims of ideological fanaticism and national hatred. (…) The war was still in progress and in Eastern Europe winners over Nazism immediately repeated this inhumane practice and principle. Examples of this are the six death camps and many labor camps that were created by Tito’s forces and the calvary of interned Germans and Hungarians (among them citizens of Novi Sad). “
The media in the Hungarian language conveyed the title from the commemoration from Adorjan: „killed by freshly mobilized Banat partisans.“>>>

U pozadini Orbanove posete Beogradu

Centar za razvoj civilnog društva (CRCD), povodom posete Viktora Orbana Beogradu, ocenjuje da je posve vidljivo da srdačni politički savez Srpske napredne stranke i Saveza vojvođanskih Mađara, utemeljen na vrlo bliskim odnosima vlada u Budimpešti i u Beogradu, znači doslednu primenu manjinskih prava u krajevima gde mađarska manjina ima većinu i ubrzanu asimilaciju mađarske manjine tamo gde većinu čini etnički srpsko stanovništvo.

Ovakvo ponašanje vlada u Beogradu i Budimpešti, kao i Saveza vojvođanskih Mađara i Srpske napredne strake, jeste put u ostvarivanje bosanskog scenarija razaranja moderne građanske države po etničkim šavovima.

Položaj mađarske nacionalne manjine u Srbiji veoma je dobar. To je najbrojnija nacionalna manjina u Srbiji. Najjača mađarska manjinska stranka, Savez vojvođanskih Mađara, zastupljena je u Vladi Srbije sa pet državnih sekretara; njen vođa je predsednik Skupštine Autonomne pokrajine Vojvodina; 14. avgusta 2016. je najjača stranka u Srbiji, Srspka napredna stranka, zaključila poseban sporazum o saradnji sa Savezom vojvođanskih Mađara.

Broj učenika Mađara u nastavi na maternjem jeziku ne pada ispod 80% na nivou osnovne škole; on ostaje vrlo visok i na nivou srednjoškolske nastave.

U severnoj Bačkoj i u Potisju, u Temerinu i u Senti, i pored opadanja ukupnog broja Mađara ove godine je porastao broj učenika u nastavi na mađarskom jeziku. Isto važi i za niz drugih mesta naseljenih etničkim Mađarima u severnoj Bačkoj: na sednici održanoj 26. avgusta najviši organ mađarske samouprave, Mađarski nacionalni savet, podržao je otvaranje 29 odeljenja u mestima naseljenim Mađarima u kojima ne postoji dovoljan broj učenika (15) za obavezno otvaranje nastave na manjinskom jeziku.>>>

The background to Orban’s visit to Belgrade

Centre for Development of Civil Society (CDCS), on the occasion of the visit of Viktor Orban to Belgrade, believes that it is quite evident that a cordial political alliance between the Serbian Progressive Party and the Alliance of Vojvodina Hungarians, based on a very close relationship the governments in Budapest and Belgrade, means the consistent implementation of minority rights in regions where the Hungarian minority has the majority and the rapid assimilation of the Hungarian minority where most of the ethnic population is Serbian.

This behavior of the governments in Belgrade and Budapest, as well as the Alliance of Vojvodina Hungarians and the Serbian Progressive Party, is the road towards the realization of the Bosnian scenario of destruction of the modern civil state at the ethnic seams.

>>>

Informisanje na jezicima nacionalnih manjina – Preporuke za nove politike

Tokom 2016. sprovodimo istraživanje manjinskih i višejezičkih medija u Srbiji sa ciljem da izvršimo analizu kapaciteta medija i produkcijskih kuća koje proizvode informativne sadržaje na manjinskim jezicima tokom primene nove zakonske regulative.

Istraživanjem će biti obuhvaćeni čelni ljudi medija, novinari, političke i kulturne elite nacionalnih manjina i medijska publika/pripadnici nacionalnih manjina.

Osim istraživačkog rada na terenu analiziraće se postojeća domaća i međunarodna zakonska regulativa, a uradiće se i komparativna analiza srbijanske prakse s pravnim režimima u nekoliko drugih država (Hrvatska, Mađarska, Rumunija).

Analiza će biti polazna osnova za izradu preporuka za redefinisanje praktičnih politika u oblasti informisanja na jezicima nacionalnih manjina.

Projekat se realizuje uz podršku Fondacije za otvoreno društvo, Srbija.